Een officiële lijst, uit 1990
Japan laat dit niet aan reisblogs over: het milieuministerie publiceerde in 1990 een lijst met de honderd beste watervallen van Japan, en alle vier de vallen hieronder staan erop. Het is een nationale selectie en geen ranglijst, al wordt Fukuroda gewoonlijk de op twee na mooiste van het land genoemd, na Kegon en Nachi. Wat de lijst niet vertelt is het praktische deel, want openingstijden, uitzichtplatforms, kabelbanen en eventuele toegangsprijzen worden lokaal geregeld en veranderen: die hebben we voor geen van deze plekken geverifieerd, dus check de eigen pagina van de beheerder voordat je je dag indeelt. Wat we wel kunnen zeggen, is wat elke val is, waar hij ligt en waarmee hij te combineren valt.
Kegon, boven Nikko
De Kegon-waterval valt ongeveer 97 meter uit het Chuzenjimeer, in nationaal park Nikko bij de stad Nikko in de prefectuur Tochigi. Het meer is de bron van de Oshiri-rivier, en de val bestaat doordat de Daiya-rivier door lavastromen werd verlegd; zo'n twaalf kleinere watervallen sijpelen door de scheuren tussen de berg en de lava, achter en naast de hoofdval, en juist dat maakt het uitzichtpunt de stop waard. In 1927 werd Kegon uitgeroepen tot een van de Acht Gezichten die Japan en zijn cultuur het best tonen. Eén eerlijke waarschuwing: in de herfst kan het verkeer op de weg van Nikko omhoog naar Chuzenji tot stapvoets terugvallen omdat iedereen voor het blad komt, dus ga vroeg of op een doordeweekse dag. Nikko zelf beslaat een groot stuk landelijk Tochigi, zo'n 140 kilometer ten noorden van Tokio, en zijn 103 heiligdom- en tempelbouwwerken kwamen in 1999 op de UNESCO-lijst.
Nachi, de hoogste val in een keer
De Nachi-waterval, in Nachikatsuura in de prefectuur Wakayama, valt 133 meter in een ononderbroken sprong en is 13 meter breed, wat hem de hoogste val in een keer van Japan maakt. Hogere Japanse vallen bestaan wel als je meerdere trappen toestaat: Hannoki met 497 meter, seizoensgebonden, en Shomyo met 350 meter, het hele jaar door. Wat Nachi anders maakt, is dat het geen landschap is maar een plek van verering. Twee rotsen op de top zijn de beschermende kami van de val en van het shinto-heiligdom ernaast, en elke vroege ochtend brengt de shinto-priester in een ritueel offers aan de waterval. Hier stond ook een boeddhistische tempel, tot die tijdens de Meiji-restauratie eind negentiende eeuw werd verwoest. Gedraag je zoals bij elk heiligdom: buig bij de poort, houd je stem laag en vraag toestemming voor je iemand fotografeert.
Fukuroda, vier trappen in Ibaraki
De Fukuroda-waterval, in de gemeente Daigo in de prefectuur Ibaraki, is op zijn hoogste punt 120 meter en 73 meter breed, en komt in vier hoofdtrappen naar beneden. Hij is een nationaal aangewezen Plek van Landschappelijke Schoonheid en staat in de honderd van 1990, en wordt doorgaans de op twee na mooiste waterval van Japan genoemd, na Kegon en Nachi. De klif waar hij overheen valt, is zo'n 15 miljoen jaar geleden gevormd door vulkanisch uitwerpsel, en daarom is de vorm getrapt in plaats van recht. Het is ook de makkelijkste van deze vier om zonder auto te bereiken: het dichtstbijzijnde station is Fukuroda aan de JR East Suigun-lijn, op 3 kilometer. Dat laatste stuk is een lokale kwestie van bussen, taxi's of lopen, en daarvan kunnen we je voor jouw dag niets beloven, dus informeer ter plaatse.
Shiraito, aan de Fuji-kant
De Shiraito-waterval, in Fujinomiya in de prefectuur Shizuoka, is maar 20 meter hoog en hoort bij een groter verhaal. Hij ligt in nationaal park Fuji-Hakone-Izu en is sinds 1936 beschermd als natuurmonument, en in 2013 kwam hij op de werelderfgoedlijst als onderdeel van het culturele erfgoed Fujisan, dezelfde inschrijving die ook de berg omvat. De val gold als heilig binnen de Fuji-cultus, en dat is de reden dat hij op die lijst staat en niet puur om het uitzicht. Ben je toch al een dag rond de berg, dan is dit de stop die past: een andere waterval, Otodome, met 25 meter iets hoger, ligt op ongeveer vijf minuten lopen, dus die twee combineren vanzelf.
Wanneer te gaan, en waarmee elke val combineert
De herfst is het seizoen dat iedereen wil, en ook het seizoen waarin de wegen dichtslibben. Herfstkleur in Japan loopt meestal van eind oktober tot begin december en schuift mee met het weer, dus geen enkele datum is veilig om een jaar vooruit te boeken; Kegon is het duidelijkste geval, want hetzelfde blad dat de reis maakt, vult ook de weg vanuit Nikko. De zomer brengt regen en tyfoons, goed om te weten voordat je een rivierdal in rijdt.
Combineren is simpel. Kegon hoort bij een dag Nikko, met de heiligdommen en tempels. Shiraito hoort bij een dag rond de Fuji of Kawaguchiko. Nachi is een reis naar Wakayama, dezelfde prefectuur als Koyasan. Fukuroda is zijn eigen kleine treindag vanuit de Kanto-vlakte. Over bereik: de eigen notities van ons netwerk melden dat bergen en afgelegen gebieden nog buiten bereik kunnen liggen, dus download eerst de kaarten. Goodbars verkoopt een Japan-eSIM die je thuis installeert en aanzet zodra je landt; hij draait op NTT docomo, gemeten naar het aantal mobiele contracten het grootste mobiele netwerk van Japan, en onze dekkingspagina voor Japan laat zien waar dat netwerk bereik heeft en wat onafhankelijke snelheidstests meten.
